Όταν ακούμε «μαθηματικά», οι περισσότεροι φανταζόμαστε αριθμούς, τετράδια και φύλλα εργασίας.
μόνο που τα μαθηματικά είναι πολύ περισσότερο από αυτό.
Τα παιδιά ξεκινούν να μαθαίνουν μαθηματικά πολύ πριν μπουν στο σχολείο. Και το κάνουν… παίζοντας.
Το παιχνίδι δημιουργεί νόημα, συνδέει τα μαθηματικά με πραγματικές εμπειρίες και ενεργοποιεί τη σκέψη και τη διερεύνηση
Τα μαθηματικά λοιπόν δεν ξεκινούν με ασκήσεις. Ξεκινούν με παιχνίδι.
Τα παιδιά κάνουν μαθηματικά κάθε μέρα
Χωρίς να το καταλαβαίνουμε, μέσα στο παιχνίδι τα παιδιά:
- συγκρίνουν ποσότητες
- αναγνωρίζουν σχήματα
- δημιουργούν μοτίβα
- λύνουν προβλήματα
- μετρούν
- ταξινομούν
- σκέφτονται χωρικά
Δηλαδή κάνουν μαθηματικά με τον πιο φυσικό τρόπο.
Όταν παίζουν με τουβλάκια μαθαίνουν γεωμετρικές έννοιες, μεγέθη, πληθικότητα
Σκέψου ένα παιδί που χτίζει έναν πύργο από τουβλάκια.
Τι κάνει στην πραγματικότητα;
- συγκρίνει ποιο κομμάτι είναι μεγαλύτερο/μικρότερο
- δοκιμάζει ισορροπία και συμμετρία
- μετρά τουβλάκια
- δημιουργεί μοτίβα
- λύνει προβλήματα όταν ο πύργος πέφτει
Αυτό είναι χωρική σκέψη, μέτρηση, επίλυση προβλήματος και τόσα άλλα μαζί.
Και όμως, για το παιδί είναι απλώς παιχνίδι.
Όταν παίζουν με παζλ μαθαίνουν σχήματα & χώρο
Τα παζλ είναι γεμάτα μαθηματικά:
- περιστροφή σχημάτων
- σχέσεις μέρους–όλου
- χωρικός προσανατολισμός
- οπτικοχωρική μνήμη
Η χωρική σκέψη είναι κεντρική βάση των μαθηματικών.
Και ξεκινά από ένα απλό παζλ στο πάτωμα.
Όταν παίζουν παιχνίδια ρόλων μαθαίνουν απαρίθμηση
- «Θέλεις 3 καφέδες;»
- «Έχουμε μόνο 2 πιάτα. Χρειάζομαι άλλο ένα»
- Ορίστε 2 μπανάνες. Κοστίζουν τόσο.
Το παιδί:
- μετρά
- μοιράζει
- αντιστοιχίζει
- καταλαβαίνει ποσότητες
Όταν παίζουν επιτραπέζια μαθαίνουν αριθμούς
Ακόμη και ένα απλό παιχνίδι με ζάρι βοηθά τα παιδιά να:
- αναγνωρίζουν ποσότητες χωρίς μέτρηση
- μετρούν βήματα
- συνδέουν αριθμό με ποσότητα
- κατανοούν ότι οι αριθμοί έχουν σειρά
- συγκρίνουν ποιος έχει «περισσότερα» ή είναι πιο μπροστά
Στα επιτραπέζια ακούγονται συνεχώς μαθηματικά:
- «Έφερα 5!»
- «Χρειάζομαι 2 ακόμα»
- «Είμαι μπροστά σου»
Το παιχνίδι είναι φυσικός τρόπος μάθησης
Το παιχνίδι δεν είναι διάλειμμα από τη μάθηση.
Μέσα από το παιχνίδι τα παιδιά:
- δοκιμάζουν
- κάνουν λάθη
- ξαναπροσπαθούν
- ανακαλύπτουν
Ακριβώς όπως κάνουν οι μαθηματικοί.
Τι σημαίνει αυτό για εμάς;
Δεν χρειάζεται να μετατρέψουμε το σπίτι σε τάξη.
Δεν χρειάζονται φύλλα εργασίας.
Χρειάζεται να:
- δίνουμε χρόνο για ελεύθερο παιχνίδι
- παρέχουμε υλικά
- κάνουμε ερωτήσεις
- ακούμε τη σκέψη των παιδιών
Σε πολλές μελέτες, παιδιά προσχολικής ηλικίας έδειξαν σημαντικά μεγαλύτερη μαθηματική πρόοδο όταν συμμετείχαν σε δραστηριότητες παιχνιδιού με μαθηματικό σχεδιασμό. Το καθοδηγούμενο παιχνίδι (guided play) είναι όταν το παιδί παίζει και εξερευνά, ενώ ο ενήλικας θέτει στόχους και κάνει ερωτήσεις. ‘Ετσι η μάθηση συμβαίνει φυσικά μέσα στο παιχνίδι
Για παράδειγμα όταν το παιδί χτίζει πύργο, ο ενήλικας ρωτά:
- «Ποιος πύργος είναι ψηλότερος;»
- «Πόσα κομμάτια χρειάζονται ακόμα;»
- «Πώς το σκέφτηκες;»
- «Υπάρχει άλλος τρόπος;»
- «Τι θα γίνει αν…;»
Δεν σταματά το παιχνίδι αλλά το εμπλουτίζει μαθηματικά.
Και ξαφνικά το παιχνίδι γίνεται μαθηματική συζήτηση.
Τελική σκέψη
Τα παιδιά δεν χρειάζονται «περισσότερα μαθηματικά».
Χρειάζονται περισσότερες ευκαιρίες να παίξουν.
Γιατί τα μαθηματικά δεν ξεκινούν στο τετράδιο.
Ξεκινούν στο πάτωμα του σαλονιού